・<トップ> ・<ラテン語・トップ> ・<スピノザ・トップ> ・<テキスト>
DEFINITIONES.
定義
I. Per causam sui intelligo id, cujus essentia involvit existentiam, sive id, cujus natura non potest concipi, nisi existens.
I.「自己原因」によって私が理解することとは、 その本質が存在を内包するもの、あるいは、もし存在しているのでなければ、 その本性が考えられ得ないもののことである。
II. Ea res dicitur in suo genere finita, quae alia ejusdem naturae terminari potest.
II.「自己の類において有限な」と言われるものとは、 同一本性の他のものによって限定され得るものである。
Ex. gr. corpus dicitur finitum, quia aliud semper majus concipimus.
例えば、物体は「有限な」と言われる、 なぜなら、より大きな他の物体を、常に、我々は考えるから。
Sic cogitatio alia cogitatione terminatur.
同様に、思惟は他の思惟によって限定される。
At corpus non terminatur cogitatione, nec cogitatio corpore.
だが、物体が思惟によって限定されることはないし、 また、思惟も物体によって限定されたりはしない。
III. Per substantiam intelligo id, quod in se est, & per se concipitur:
III.「実体」によって私が理解することとは、 自己自身においてあり、自己自身によって考えられるもの、
hoc est id, cujus conceptus non indiget conceptu alterius rei, a quo formari debeat.
すなわち、その概念が他の事物の概念を要することなく、 他の事物の概念によって形成される必要のないもののことである。
IV. Per attributum intelligo id, quod intellectus de substantia percipit, tanquam ejusdem essentiam constituens.
IV.「属性」によって私が理解することとは、 知性が実体について知覚すると、 あたかも実体の本質を構成しているもののことである。
V. Per modum intelligo substantiae affectiones, sive id, quod in alio est, per quod etiam concipitur.
V.「様態」によって私が理解することとは、 実体の「諸状態」(*)、あるいは、他のもののうちにあり、 かつ、他のものによって考えられるもののことである。
(*)「諸状態(affectiones)」:定訳なし。 「変容」・「変様」・「変状」・「刺激状態」・「発動」・その他。
VI. Per Deum intelligo ens absolute infinitum,
VI.「神」によって私が理解することとは、 絶対に無限な存在者、
hoc est, substantiam constantem infinitis attributis, quorum unumquodque aeternam, & infinitam essentiam exprimit.
すなわち、無限の属性から成り立っている実体で、 それらの属性の各々が永遠の、また、無限の本質を表現しているもののことである。
EXPLICATIO.
説明.
Dico absolute infinitum, non autem in suo genere;
私が言うのは、「絶対に無限な」ということであって、 「自己の類において無限な」ということではない。
quicquid enim in suo genere tantum infinitum est,
なぜなら、何であれ、自己の類においてのみ無限であるにすぎないものは、
infinita de eo attributa negare possumus;
それについて無限の属性を否定することが我々には出来るから。
quod autem absulute infinitum est,
これに対して、絶対に無限であるものは、
ad ejus essentiam pertinet,
その本質に属しているものが、
quicquid essentiam exprimit, & negationem nullam involvit.
何であれ、本質を表現し、また、いかなる否定をも内包しない (あらゆるものが絶対に無限なものの本質には属しているからである)。
VII. Ea res libera dicitur,
VII.「自由な」と言われるものとは、
quae ex sola suae naturae necessitate existit,
自己の本性の必然性だけによって存在するもの、
& a se sola ad agendum determinatur:
また、自己自身だけによって行動するように決定されているものである。
Necessaria autem, vel potius coacta,
他方で、「必然な」、あるいはむしろ「強制された」 (と言われるものとは)、
quae ab alio determinatur
ある他のものによって決定されて、
ad existendum, et operandum
存在するように、また、作用するように、
certa, ac determinata ratione.
一定の定まられた方法で(存在・作用するように、 ある他のものによって決定されるものである)。
VIII. Per aeternitatem intelligo ipsam existentiam,
VIII.「永遠」によって私が理解することとは、 存在それ自体のことであるが、
quatenus ex sola rei aternae definitione necessario sequi concipitur.
(ただしそれは)永遠なものの定義だけから、必然的に、 (存在が)帰結すると考えられる限りにおいてのことである。
EXPLICATIO.
説明.
Talis enim existentia, ut aeterna veritas, sicut rei essentia, concipitur,
なぜなら、このような存在は、永遠の真理として、ものの本質と同様に、 考えられるからであり、
proptereaque per durationem, aut tempus explicari non potest,
またそのため、持続によっても、または時間によっても、 (このような存在は)説明され得ないからである、
tametsi duratio principio, & fine carere concipiatur.
たとえ、持続が始まりも、また、終わりをも欠いていると 考えられようとも。